Wierny towarzysz i wsp\u00f3\u0142pracownik Paw\u0142a Aposto\u0142a, kt\u00f3remu towarzyszy\u0142 w wielu podr\u00f3\u017cach misyjnych. Wed\u0142ug tradycji wczesnochrze\u015bcija\u0144skiej jest autorem trzeciej Ewangelii, co potwierdzaj\u0105 Ireneusz z Lyonu (ok. 130\u2013ok. 202) i Orygenes (185\u2013254), oraz Dziej\u00f3w Apostolskich \u2013 trzeciej i pi\u0105tej ksi\u0119gi Nowego Testamentu; \u015bwi\u0119ty Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i prawos\u0142awnego (aposto\u0142a).<\/p>\n
Najstarsza wzmianka o \u015bw. \u0141ukaszu znajduje si\u0119 w Li\u015bcie \u015bw. Paw\u0142a do Filemona, wers 24. Jest r\u00f3wnie\u017c wymieniany w Li\u015bcie do Kolosan (4,14) i w Drugim li\u015bcie do Tymoteusza (4,11) \u2013 obydwu dzie\u0142ach przypisywanych \u015bwi\u0119temu Paw\u0142owi. \u0141ukasz nie nale\u017ca\u0142 do grona dwunastu aposto\u0142\u00f3w Jezusa.<\/p>\n
Tradycja ko\u015bcielna uto\u017csamia \u015bw. \u0141ukasza z autorem Ewangelii \u0141ukasza i Dziej\u00f3w Apostolskich.
\nWedle tradycji zawartej w pismach historyk\u00f3w ko\u015bcio\u0142a i Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, \u015bwi\u0119ty \u0141ukasz pochodzi\u0142 z Antiochii Syryjskiej. Z zawodu by\u0142 lekarzem (List do Kolosan IV,14).<\/p>\n
Mia\u0142 przyj\u0105\u0107 chrzest podczas drugiej podr\u00f3\u017cy misyjnej \u015bw. Paw\u0142a Aposto\u0142a (ok. 50 r. n.e.) i zosta\u0107 jego uczniem. By\u0142 razem z nim w Rzymie, Macedonii i Grecji. By\u0142 jego najwierniejszym towarzyszem. Wed\u0142ug przekaz\u00f3w \u015bw. \u0141ukasz zmar\u0142 w Beocji, maj\u0105c 84 lata. Miejsce jego grobu nie jest znane. Za najbardziej prawdopodobne miejsce poch\u00f3wku uwa\u017ca si\u0119 Efez lub Teby. Jego matka wynaj\u0119\u0142a aposto\u0142om pok\u00f3j, w kt\u00f3rym \u0141ukasz ich podgl\u0105da\u0142 i uczy\u0142 si\u0119 od nich. By\u0142 lekarzem (Pozdrawia was \u0141ukasz, umi\u0142owany lekarz, Kol 4,14). Jako dow\u00f3d uczeni katoliccy wskazuj\u0105, \u017ce w pismach tradycyjnie mu przypisywanych wyst\u0119puje wiele specjalistycznych termin\u00f3w medycznych, wyst\u0119puj\u0105cych r\u00f3wnie\u017c w pismach Hipokratesa czy Galena.<\/p>\n
P\u00f3\u017ana legenda, kt\u00f3rej \u015blady spotykamy po raz pierwszy dopiero oko\u0142o 530 r. w pismach Teodora Lektora m\u00f3wi, i\u017c \u015bw. \u0141ukasz by\u0142 malarzem ikon. Przypisuje mu si\u0119 autorstwo wielu ikon, w tym powszechnie czczonego w \u015bredniowiecznym Bizancjum obrazu Marii Theotokos, Czarnej Madonny czy wizerunku Matki Boskiej Kostromskiej.<\/p>\n